NYT: Τα στοιχεία δείχνουν πως το σχολείο με τις 165 νεκρές Ιρανές μαθήτριες χτυπήθηκε από τις ΗΠΑ

Στο επίκεντρο διεθνούς έρευνας βρίσκεται η πολύνεκρη αεροπορική επιδρομή της 28ης Φεβρουαρίου σε σχολείο θηλέων στην πόλη Μινάμπ του νότιου Ιράν, η οποία, σύμφωνα με αποκαλυπτική ανάλυση των New York Times, σημειώθηκε κατά τη διάρκεια αμερικανικών επιχειρήσεων σε παρακείμενη ναυτική βάση. Η επίθεση, που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 175 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων 165 μαθήτριες, αποτελεί το πλέον θανατηφόρο επεισόδιο με θύματα αμάχους από την έναρξη της στρατιωτικής επέμβασης των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο ιρανικό έδαφος.

Αν και καμία πλευρά δεν έχει αναλάβει μέχρι στιγμής την ευθύνη, η δημοσιογραφική έρευνα, βασισμένη σε δορυφορικές εικόνες υψηλής ευκρίνειας και επαληθευμένα βίντεο, στοιχειοθετεί ότι το σχολικό κτίριο υπέστη καταστροφικά πλήγματα ακριβείας ταυτόχρονα με τον βομβαρδισμό των εγκαταστάσεων των Φρουρών της Επανάστασης. Η γεωγραφική γειτνίαση του σχολείου «Shajarah Tayyebeh» με τη ναυτική βάση, η οποία ελέγχει τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, φαίνεται πως υπήρξε ο μοιραίος παράγοντας για την πολύνεκρη κατάληξη της επιχείρησης.

Το σενάριο της λανθασμένης αναγνώρισης

Η σύμπτωση του χρόνου των πληγμάτων με τις επίσημες αναφορές για αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στον νότιο άξονα ενισχύει το σενάριο της λανθασμένης αναγνώρισης στόχου. Ενώ το Πεντάγωνο διεξάγει έρευνα για το περιστατικό, αναλυτές επισημαίνουν ότι η ακρίβεια με την οποία χτυπήθηκαν οι παρακείμενοι στρατιωτικοί στόχοι καθιστά εξαιρετικά πιθανό το ενδεχόμενο οι αμερικανικές δυνάμεις να επιτέθηκαν στο συγκρότημα χωρίς να γνωρίζουν την τρέχουσα χρήση του κτιρίου, παρά τις προηγμένες δυνατότητες συλλογής πληροφοριών που διαθέτουν.

Ο ακριβής προσδιορισμός για το τι συνέβη παρεμποδίστηκε από την έλλειψη ορατών θραυσμάτων όπλων και την αδυναμία ανεξάρτητων δημοσιογράφων να φτάσουν στο σημείο. Ο συνολικός αριθμός των νεκρών δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, αλλά Ιρανοί αξιωματούχοι υγείας και κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η επιδρομή είχε σκοτώσει τουλάχιστον 175 ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους ήταν παιδιά, στο δημοτικό σχολείο Shajarah Tayyebeh.

Τις ημέρες μετά την επίθεση, Αμερικανοί αξιωματούχοι ούτε επιβεβαίωσαν ούτε αρνήθηκαν την ευθύνη. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε την Τετάρτη ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα. Ο Ναντάβ Σοσάνι, εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Κυριακή ότι «μέχρι στιγμής» δεν γνώριζε καμία ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση «σε αυτήν την περιοχή» εκείνη την περίοδο.

Το σχολείο ήταν ανοιχτό και γεμάτο

Αμερικανοί αξιωματούχοι σε δημόσιες δηλώσεις τους ανέφεραν ότι την εν λόγω ημέρα, αμερικανικά αεροσκάφη πραγματοποιούσαν επιχειρήσεις στην περιοχή όπου βρισκόταν το σχολείο. Το δημοτικό σχολείο βρίσκεται στη μικρή νότια πόλη Μινάμπ, σε απόσταση μεγαλύτερη των 900 χλμ από την Τεχεράνη, αλλά κοντά στην κρίσιμη πλωτή οδό του Πορθμού του Ορμούζ. Δεδομένου ότι το Σάββατο ξεκινά η ιρανική εργάσιμη εβδομάδα, τα παιδιά και οι δάσκαλοι βρίσκονταν στην τάξη κατά τη στιγμή της επίθεσης, ανέφεραν υγειονομικοί αξιωματούχοι και ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Οι επιδρομές αναφέρθηκαν για πρώτη φορά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λίγο μετά τις 11:30 π.μ. τοπική ώρα. Μια ανάλυση αυτών των αναρτήσεων - καθώς και φωτογραφιών και βίντεο από αυτόπτες μάρτυρες που τραβήχτηκαν εντός μίας ώρας από τις επιδρομές - βοηθά στην επιβεβαίωση ότι το σχολείο χτυπήθηκε ταυτόχρονα με τη ναυτική βάση. Ένα βίντεο, το οποίο εντοπίστηκε από ειδικούς γεωγραφικού εντοπισμού , έδειξε αρκετές μεγάλες στήλες καπνού να υψώνονται από την περιοχή της βάσης και του σχολείου.

Δορυφόρος αποκάλυψε εκτεταμένες ζημιές

Δορυφορική φωτογραφία από το Planet Labs PBC δείχνει την περιοχή ενός σχολείου και μιας βάσης των παραστρατιωτικών Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν μετά από την αεροπορική επιδρομή που στόχευε το συγκρότημα στο Μινάμπ.

Εικόνες που έδειχναν εκτεταμένες ζημιές στο σχολικό κτίριο κοινοποιήθηκαν από μια ιρανική ομάδα υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων λίγο αργότερα, και βίντεο που δημοσιεύτηκαν από ιρανικά μέσα ενημέρωσης και επαληθεύτηκαν ανεξάρτητα από τους Times έδειχναν πλήθη ανθρώπων να ψάχνουν μέσα στα ερείπια για επιζώντες και θύματα.

Ένα άλλο βίντεο γυρίστηκε από έναν οδηγό που περνούσε την είσοδο της βάσης των Φρουρών της Επανάστασης. Το βίντεο έδειχνε τα διακριτικά των Φρουρών της Επανάστασης σε δύο εισόδους του συγκροτήματος και πινακίδες για μια ναυτική ιατρική διοίκηση. Σκούρα σύννεφα καπνού υψώνονταν από τα σημεία όπου είχαν πληγεί στρατιωτικά κτίρια, σύμφωνα με την ανάλυση των Times.

Για να αξιολογήσουν πληρέστερα τη ζημιά στο εσωτερικό της βάσης και τι θα μπορούσε να την προκάλεσε, οι Times παρήγγειλαν νέες δορυφορικές εικόνες από την εταιρεία Planet Labs. Μια εικόνα που τραβήχτηκε την Τετάρτη επιβεβαίωσε περαιτέρω τη χρονολογία. Οι εικόνες δείχνουν ότι πολλαπλές επιθέσεις ακριβείας έπληξαν τουλάχιστον έξι κτήρια των Φρουρών της Επανάστασης μαζί με το σχολείο. Τέσσερα κτήρια εντός της ναυτικής βάσης καταστράφηκαν ολοσχερώς και δύο άλλα κτήρια εμφάνισαν καταστροφές στις στέγες τους, γεγονός που συνάδει με τέτοιες επιθέσεις ακριβείας.

«Τέλεια στόχευση»

Ο Γουές Μπράιαντ, αναλυτής εθνικής ασφάλειας που υπηρέτησε στην Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ και ήταν ανώτερος σύμβουλος για βλάβες σε πολίτες στο Πεντάγωνο, εξέτασε τις νέες δορυφορικές εικόνες και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όλα τα κτήρια, συμπεριλαμβανομένου του σχολείου, είχαν πληγεί με «τέλεια στόχευση».

Ο Μπράιαντ, ο οποίος έχει ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση Τραμπ, δήλωσε ότι η πιο πιθανή εξήγηση ήταν ότι το σχολείο ήταν «λανθασμένη αναγνώριση στόχου» — ότι οι δυνάμεις είχαν επιτεθεί στον χώρο χωρίς να συνειδητοποιήσουν ότι μπορεί να υπήρχε μεγάλος αριθμός πολιτών μέσα. Ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη ότι οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποιούσαν πλήγματα εκείνη την ώρα κατά μήκος του νότιου Ιράν. Ένας χάρτης που παρουσίασε έδειξε ότι μια περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Μινάμπ, είχε γίνει στόχος επιθέσεων τις πρώτες 100 ώρες της επιχείρησης, αν και δεν προσδιόριζε ρητά την πόλη.

Στην περιοχή επιχειρούσε η αεροπορία των ΗΠΑ

Στην ίδια ενημέρωση, ο στρατηγός Κέιν δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις επιχειρούσαν κυρίως βορειότερα στη χώρα. Επίσης, εντόπισε αρκετές στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ με στόχο τις νότιες και νοτιοανατολικές περιοχές του Ιράν, χωρίς να αναφέρει καμία ισραηλινή δραστηριότητα εκεί. Συγκεκριμένα, ο στρατηγός Κέιν δήλωσε: «Κατά μήκος του νότιου άξονα, η ομάδα κρούσης του USS Abraham Lincoln συνέχισε να ασκεί πίεση από τη θάλασσα κατά μήκος της νοτιοανατολικής πλευράς της ακτής και έχει μειώσει τις ναυτικές της δυνατότητες σε όλο το μήκος του στενού».

Το σχολείο σε κάποιο σημείο ήταν μέρος της ναυτικής βάσης των Φρουρών της Επανάστασης, σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες του 2013 που εξέτασαν οι Times. Δρόμοι οδηγούσαν από άλλες περιοχές της βάσης στο σχολικό κτήριο που χτυπήθηκε το Σάββατο. Αλλά μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016, δείχνουν δορυφορικές εικόνες, το ίδιο κτήριο είχε χωριστεί και δεν ήταν πλέον συνδεδεμένο με τη βάση.

Σχολείο δίπλα σε ναυτική βάση

Δημόσια διαθέσιμες ιστορικές δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι η κατασκευή φέρει τα χαρακτηριστικά ενός σχολείου, συμπεριλαμβανομένου ενός αθλητικού γηπέδου και άλλων χώρων αναψυχής που προστέθηκαν με την πάροδο του χρόνου. «Δεδομένων των δυνατοτήτων των ΗΠΑ στις υπηρεσίες πληροφοριών, θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι ένα σχολείο βρισκόταν στην περιοχή», δήλωσε η Μπεθ Βαν Σάακ, πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η οποία διδάσκει στο Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Διεθνούς Δικαιοσύνης του Πανεπιστημίου Στάνφορντ.

Ορισμένες θεωρίες που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο υποδηλώνουν ότι ένας ιρανικός πύραυλος που εκτοξεύτηκε λανθασμένα ήταν υπεύθυνος για την επίθεση στο σχολείο, αλλά οι Times και άλλοι διαδικτυακοί αναλυτές διέψευσαν τον ισχυρισμό , εν μέρει διαπιστώνοντας ότι ένας μόνο λανθασμένος πύραυλος δεν θα είχε προκαλέσει τόσο ακριβή και στοχευμένη ζημιά σε πολλά κτήρια σε όλη τη ναυτική βάση.

Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι η επίθεση βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση. Εάν επιβεβαιωθεί ότι η βόμβα που έπληξε την Shajarah Tayyebeh προήλθε από αμερικανική βόμβα, ένα ερώτημα που πιθανότατα τίθεται είναι εάν η σχολική επίθεση ήταν λάθος ή εάν στοχοποιήθηκε με βάση παρωχημένες πληροφορίες. Η Τζανίνα Ντιλ, ειδικός στους νόμους του πολέμου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δήλωσε ότι οι επιτιθέμενοι ήταν υποχρεωμένοι να «επαληθεύσουν την κατάσταση» αυτού που στόχευαν, ώστε να διασφαλίσουν ότι δεν θα βλάπτονταν οι άμαχοι. Η μη τήρηση αυτού συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου, πρόσθεσε.